حرکت در سطح

  • من را فرانسوی ببوس

    روايتی است از زير گلو تا پشت گردن که آيه هايش به خط نستعليق آمده اند. رنگ پريده از خواب های غمگين. شصت و يک سوره از تورات تنی. بخش شعرها به عنوان "من را فرانسوی ببوس" عاشقانه هايى ست همراه با واکنش های سياسی و اجتماعی. شعرها سايه هايی هستند، افتاده روی قبرها با تابوت های آماده، رو به درخت های خشک شده ، رو به آدم های خشک شده ، رو به آهن های به کار رفته در تن. بغلشان رفت به آغوش، بغلشان کنيد. بغلشان کنيد.

    • این برنامه شعر خوانی هوشنگ چالنگی POEM

      و گزارش این علف بی رنگ به همراه تو این گونه ست اگر این شب ست اگر این نسیم به همراه تو نواده ی خوابالود هم سیاهی ی تنها خود تویی بهین شب تنها که خود می سازی و آبها که در پای تو می خسبند رنگ می گیرد. .

    • گفتگوی رادیویی با رضا قاسمی

      رضا قاسمی، نویسنده‌ی شناخته شده و خالق آثاری چون "همنوایی شبانه ارکستر چوب‌ها"، این روزها دارد آخرین قصه خود را در فیس‌بوک منتشر می‌کند. او با ما از دغدغه‌های نویسنده‌ای می‌گوید که در زمانه فیس‌بوک می‌زید و می‌نویسد.

    • عدوی تو نیستم من، انکار توام

      ناما جعفری، شاعر بیست و هفت سالۀ ایرانی، در مجموعه‌ای با عنوان «تجمع در سلول انفرادی» کوشیده است تجربۀ پرورده و بالیده شدن اندیشه و عاطفۀ شاعران ایرانی را در برخورد به فرایافت پیکار مدنی نمایش دهد.

    • من یک ادوارد دست قیچی هستم ای تیم برتون لعنتی

      آدم به دوستی این موجودات عجیب، اما معصوم و صادق بیشتر می‌تواند اعتماد کند تا کسانی که پشت علاقه‌شان یک دنیا خودخواهی، منفعت‌طلبی و ریاکاری نهفته است. من ترجیح می‌دهم در آن قلعه گوتیک با ادوارد دست قیچی زندگی کنم، از رولت‌های گوشت سویینی تاد بخورم

    • چشمان کاملاً باز استنلی کوبریک

      هفت سال بعد، «کوبریک» فیلم تحسین‌برانگیز «غلاف تمام فلزی» را درباره جنگ ویتنام به‌تصویر کشید. آخرین فیلم این نابغه سینما در سال ۱۹۹۹ و با فاصله ۱۲ سال بعد از فیلم قبلی ساخته شد؛ «چشمان کاملا بسته» با بازی «تام کروز» و «نیکول کیدمن» که از جشنواره ونیز موفق به کسب جایزه شد.

۱۳۹۴ خرداد ۲۱, پنجشنبه

سیاست کافکا

«عاشق هراسان از سفر و فضای بیمناک بالقوگی» به درونی شدن سفر در آثار و زندگی کافکا پرداخته می‌شود و مؤلف در تأیید خوانش تئودور آدورنو، آن را نشان از سیاسی بودن کافکا می‌داند که با نوشتن سفر همان چیزی را عیان می‌سازد که کنش سفر سعی در پوشاندن آن دارد. در پایان این بخش، مؤلف نتیجه می‌گیرد که کافکا به میانجی مفهوم سفر، نقدی سیاسی از چهرة دوگانة  قانون را بسط می‌دهد. درست به همان ترتیب که مبدل ساختن سفر به استعاره نیازمند درونی کردن سفر بالفعل است، به نقد کشیدن قانون و عیان ساختن سویة مزوّرانة آن نیز مستلزم به تعلیق درآوردن اگزوتیسم است.






kafka.jpg
سیاست کافکا: آستانه‌های قانون و میل. بارانه عمادیان. تهران: گام‌نو، 1389. 122ص.
کتاب سیاست کافکا: آستانه‌های قانون و میلنوشتة بارانه عمادیان در قالب جزوه‌هایی منتشر شده که امید مهرگان آن را ادای دینی به سنّتی از کتاب‌نویسی، سنّت قطعه‌ها، مانیفست‌ها، و خطابه‌هایی که در شکل و شمایلی به غایت ساده به چاپ می‌رسیدند، می‌داند. این نوشته‌های چاپی، که تحلیل‌هایی فشرده، انتقادی، و اضطراری از وضعیتی بحرانی بوده‌اند، عمدتاً محصول فضاهای سیاسی به وسیع‌ترین معنای کلمه‌اند.

     پس از «دیباچه‌ای بر جزوه‌ها» نوشتة امید مهرگان، عکسی از فرانتس کافکا، مربوط به سال 1906 چاپ شده است. در بخش «سیاست کافکا: آستانه‌های قانون و میل»، بارانه عمادیان اشاره می‌کند که هم زندگی و هم نوشته‌های کافکا واجد نوعی رابطة دیالکتیکی با گفتارهای نظری‌اند. در بخش منطقة عدم تعیّن، مؤلف با بهره‌گیری از اندیشة آگامبن، به توصیف جدید وی از سیاست و حاکمیت با تکیه بر مفهوم وضعیت استثنایی کارل اشمیت می‌پردازد. طبق نظر آگامبن، شکل‌گیری قدرت سیاسی مستلزم کشیدن مرزی قانونی و در عین حال مستلزم رد شدن از این مرز است و حاکم کسی است که پایی درون قانون و پایی بیرون از آن دارد و به همین دلیل می‌تواند این مرز را رسم کند. آگامبن نتیجه می‌گیرد که وضعیت دوگانة قدرت حاکم روی دیگر سکة وضعیت کسی است که اگرچه از قانون بیرون گذاشته شده، ولی دقیقاً به همین دلیل بیش از هر زمان اسیر و تابع قانون است و این همان وضعیت حیات برهنه است. آگامبن رمانمحاکمه کافکا را یکی از بهترین مثال‌های ادبی تئوری خود می‌داند.
      بر پایة تئوری آگامبن، عمادیان رمان قصر را نیز به عنوان پیونددهندة درونی مفاهیمی چون قاعده، استثنا، و منطقة نامعین مرزی معرفی می‌کند که در آن، سلسله‌مراتب دیوان‌سالاری چنان در هم پیچیده و غیرقابل فهم است که هیچ‌گاه معلوم نیست چه کسی مسئول چه امری است. هم‌چنین تمامیت یافتن قانون در قالبِ زورِ بدون معنا یا محتوا در رمان قصر کافکا، از دیگر مواردی است که از دید مؤلف، برای عیان ساختن چهره یا نقش حاکم و معکوس آن، یعنی حیات برهنه به آن می‌پردازد. 
     در بخش «استعمار و وضعیت استثنایی»، مضمون استعمار که در آثار و زندگی شخصی کافکا حضوری دیالکتیکی دارد، مورد بررسی قرار می‌گیرد و به توصیف مشهور وی از ماشین شکنجه در داستان «در اردوگاه محرومان» اشاره می‌شود. به عقیدة مؤلف نباید نقد کافکا از ریاکاری نهفته در شکل جدید و لیبرال امپریالیسم را نادیده گرفت، نقدی که ساختار پنهان استعمار را آشکار می‌سازد. امپریالیسم نو، به عنوان یک جنبش لیبرالِ اصلاح‌طلب، در دهه‌های آخر قرن نوزدهم به اوج خود رسید. کافکا در داستان خود این سویة استعمار را به نقد می‌کشد، سویه‌ای که قصد دارد ساختار قدیمی و تناقضات آن را بپوشاند. عمادیان نتیجه می‌گیرد اگر این خوانش ضد استعماری را در پرتو منطق وضعیت استثنایی بنگریم، می‌توانیم بگوییم که کافکا، نه تنها سادیسم استعمار را با مازوخیسم پیوند می‌زند، بلکه تناظر ساختاری میان دو جایگاه حاکم و حیات برهنه را برملا می‌سازد.
     بنا بر خوانش مؤلف، مهم‌ترین دغدغة کافکا را می‌توان نشان دادن نوعی از بحران در عملکرد قانون به شمار آورد. از منظر نقد سیاسی – فلسفی، قانون با زندگی یکی می‌شود، و از منظر منطق میل، با لذت مازاد یا کِیف (Jouissance). لذتی که به زعم فروید از اصل لذت فراتر می‌رود و با درد در هم می‌آمیزد. سپس مؤلف، با اشاره به گفتة سن پل: آن‌جا که قانون نیست، تخطی از قانون نیز وجود ندارد؛ نتیجه می‌گیرد که قانون میل را به گناه تبدیل می‌سازد و گناه به عذاب وجدان یا همان ندای ابرمن (Voice of conscience / superego) دامن می‌زند و قانون، من (ego) را وادار به تخطی می‌کند تا از انرژی مازاد تولید شده در هیئت گناه، برای کسب قدرت و تداوم خویش بهره جوید. در انتهای این بخش، به روایت کافکا از استعمار لیبرالی اشاره می‌شود که در آن چرخة قانون و لذت مازاد درونی می‌شود. بنابر این دیدگاه اگر استعمار سنّتی بر پایة زور عریان استوار بود، استعمار مدرن لیبرالی بر اساس انکار (Verleugnung / Disavowal) و سرکوب تناقضات و درونی ساختن هم‌زمان آن‌ها پایه‌ریزی شده است.
     در بخش «خشم استوایی و سیمای دوگانة استعمارگر»، مؤلف با اشاره به این‌که استعمار، در کنار ماهیت سادیستی، دارای سویه‌ای مازوخیستی نیز هست به نوشته‌های کافکا رجوع می کند که در آنها مرز میان توحش و تمدن که قرار بود به میانجی تجربة استعمار کاملاً بیرونی شود، به درون انسان غربی منتقل می‌شود. در ادامة این بحث و در بخش «عاشق هراسان از سفر و فضای بیمناک بالقوگی» به درونی شدن سفر در آثار و زندگی کافکا پرداخته می‌شود و مؤلف در تأیید خوانش تئودور آدورنو، آن را نشان از سیاسی بودن کافکا می‌داند که با نوشتن سفر همان چیزی را عیان می‌سازد که کنش سفر سعی در پوشاندن آن دارد. در پایان این بخش، مؤلف نتیجه می‌گیرد که کافکا به میانجی مفهوم سفر، نقدی سیاسی از چهرة دوگانة  قانون را بسط می‌دهد. درست به همان ترتیب که مبدل ساختن سفر به استعاره نیازمند درونی کردن سفر بالفعل است، به نقد کشیدن قانون و عیان ساختن سویة مزوّرانة آن نیز مستلزم به تعلیق درآوردن اگزوتیسم است.
     در بخش تناقض برسازندة قانون، مؤلف تفسیر سیاسی ریشه‌ای‌تری از کافکا و آثارش ارائه می‌دهد: به میانجی درونی کردن سفر و محو سازی و ترسیم هم‌زمان مرزها در آثار و زندگی‌اش، کافکا موفق می‌شود تناقض برسازندة قانون را برملا کند. این تناقض خود را در بازنمایی کافکا از زور عریان و بی‌دلالت قانون آشکار می‌سازد. او قانون را در هیئت حکمرانیِ فرمالِ تهی از محتوا به تصویر می‌کشد. برخورد کافکا بیشتر به سوی درونی‌کردن هگلی تنش‌ها متمایل است و با درونی ساختن چنین تناقضاتی، کافکا راهی برای تأمل انتقادی دربارة این تنش ‌ها می‌گشاید.
     در بخش ضمیمه، مؤلف با پرداختن به درونی شدن چرخة قانون و لذت مازاد، آن‌ها را یکی از دغدغه‌های کافکا می‌داند و یادآوری می‌کند: «اتصالیِ قانون و لذت مازاد، اتصالی‌ای که میل را به گناه بدل می‌سازد، زندگی، در پی چنین چرخة اتوماتیکی، از امر نو و زنده تهی می‌گردد و امر مازاد یا آنومالی نه تنها قانون را می‌سازد، که با آن یکی می شود.»
      بخش پایانی جزوه به پی نوشت ها اختصاص دارد.

این مطلب در چارچوب همکاری انسان شناسی و فرهنگ و مجله جهان کتاب منتشر می شود.

ارسال یک نظر

پادکست سه پنج

Google+ Followers

ضد سانسور

  • تمام کتاب های سلمان رشدی به فارسی

    آیات شیطانی. بچه های نیمه شب. شرم. هارون و دریای قصه ها.سلمان رشدی و حقیقت در ادبیات

  • عایشه بعد از پیغمبر

    .دانلود کتاب عایشه بعد از پیغمبر،کورت فریشلر ترجمۀ ذبیح الله منصوری

  • فیلم کشتار شصت و هفت

    در تابستان ۱۳۶۷ و تنها یک ماه پس از پایان جنگ هشت ساله با عراق آیت الله خمینی در نامه محرمانه ای فرمان قتل هزاران زندانی سیاسی را صادر کرد. این حادثه در تاریخ معاصر ایران به کشتار ۶۷ معروف شده است. این مستند نگاهی است به این جنایت هولناک.

  • در جستجوی زمان از دست رفته

    دانلود تمام جلد های در جستجوی زمان از دست رفته /مارسل پروست/ ترجمه مهدی سحابی

  • تاریخ طبری

    دانلود تاریخ طبری یا تاریخ الرسل و الملوک تالیف محمدبن جریر طبری ترجمۀ ابوالقاسم پاینده

  • از سیدضیاء تا بختیار

    دانلود از سیدضیاء تا بختیار نویسنده:مسعود بهنود

  • میراث انقلابی چه گوارا

    دانلود میراث انقلابی چه گوارا /اولیویه بزانسن، میشل لووی ترجمۀ نیکو پورورزان

  • فیلم کشتار شصت و هفت

    در تابستان ۱۳۶۷ و تنها یک ماه پس از پایان جنگ هشت ساله با عراق آیت الله خمینی در نامه محرمانه ای فرمان قتل هزاران زندانی سیاسی را صادر کرد. این حادثه در تاریخ معاصر ایران به کشتار ۶۷ معروف شده است. این مستند نگاهی است به این جنایت هولناک.

سه پنج در شبکه های اجتماعی